Truyện ngắn hay nhất của The New Yorker: nên đọc gì

Bạn gõ “truyện ngắn hay nhất của The New Yorker” vào ô tìm kiếm và nhận về hàng chục danh sách khác nhau. Bài này giúp bạn tách đâu là thông tin đã được kiểm chứng, đâu chỉ là ý kiến cá nhân, rồi chỉ cho bạn nơi đọc.

Có bảng xếp hạng chính thức “hay nhất mọi thời đại” không?

Không. Trong các nguồn đã kiểm tra, không có bảng xếp hạng chính thức nào về truyện ngắn hay nhất mọi thời đại của The New Yorker.

Điều tòa soạn thực sự làm là một việc khác. Nhân dịp tròn 100 năm vào năm 2025, họ công bố một bộ tuyển chọn từ kho lưu trữ, và trang giới thiệu mô tả đó là lựa chọn của ban biên tập, không phải thứ hạng [S1].

Vì sao danh sách trên mạng mỗi nơi một kiểu?

Vì phần lớn là danh sách cá nhân hoặc của các trang tổng hợp, phản ánh gu của người lập. Mỗi người có tiêu chí riêng, nên kết quả khác nhau.

Vì vậy bài này không lấy blog hay trang liệt kê làm căn cứ. Khi một nơi nào đó gọi một truyện là “số 1”, hãy hiểu đó là ý kiến, không phải sự thật đã được xác nhận.

12 truyện do tòa soạn tuyển chọn nhân dịp 100 năm

Đây là điểm xuất phát đáng tin nhất: trang “Fiction” trong chuyên mục kỷ niệm 100 năm của The New Yorker gồm 12 truyện, do chính ban biên tập chọn [S1].

Trong số đó, có ba truyện đã đối chiếu được trực tiếp: “For Esmé—with Love and Squalor” của J. D. Salinger (1950), “What You Pawn I Will Redeem” của Sherman Alexie (2003) và “Foster” của Claire Keegan (2010) [S1].

Ba mốc năm trên cho bạn một cách đọc dễ hình dung: một truyện giữa thế kỷ trước, một truyện đầu những năm 2000 và một truyện của thập niên 2010. Đọc cả ba, bạn sẽ thấy giọng văn của tạp chí thay đổi ra sao qua thời gian.

Những truyện tiêu biểu được nhà xuất bản nhắc đến

Ngoài bộ 12 truyện kể trên, trang giới thiệu của nhà xuất bản Penguin Random House nêu ba truyện tiêu biểu từng đăng trên The New Yorker [S2].

• “A Perfect Day for Bananafish” của J. D. Salinger.
• “Brokeback Mountain” của Annie Proulx.
• “The Lottery” của Shirley Jackson.

Một lưu ý để tránh nhầm: bài này không khẳng định cả ba truyện đều nằm trong 12 truyện kỷ niệm. Đây là hai nguồn khác nhau, với hai mục đích khác nhau.

Đọc trực tuyến ở đâu: kho lưu trữ từ năm 1925

Bạn có thể đọc qua kho lưu trữ trực tuyến của tạp chí. Tòa soạn cho biết toàn bộ các số từ năm 1925 đều có thể tìm kiếm, và quyền truy cập không giới hạn dành cho người đăng ký [S3].

Nếu không đăng ký, thư viện là lối đi thứ hai. Thư viện Công cộng New York giới thiệu kho số hóa của The New Yorker trải dài từ năm 1925 đến nay [S4]. Điều kiện truy cập còn tùy thư viện và tư cách thành viên của bạn.

Tìm truyện theo tên và năm đăng thế nào?

Hãy lấy tên truyện và tên tác giả từ danh sách gốc, rồi nhập vào ô tìm kiếm của kho lưu trữ. Năm đăng giúp bạn xác nhận đúng số báo, nhất là với truyện đã đăng từ lâu như bản năm 1950.

Nếu bị chặn paywall thì làm gì?

Trước hết, kiểm tra xem thư viện nơi bạn sống có cung cấp quyền truy cập kho số hóa hay không. Việc này tùy từng thư viện, nên không thể hứa trước là bạn sẽ đọc được miễn phí.

Một ví dụ về cách tòa soạn tự gợi ý truyện: danh sách đọc mùa hè 2020 của ban biên tập có “Escape from New York” của Zadie Smith, “Black Box” của Jennifer Egan và một truyện của Stephen King [S5]. Riêng “Black Box” được đăng trước dưới dạng loạt tweet vào mùa xuân 2012 [S5].

Tuyển tập “A Century of Fiction in The New Yorker”

Nếu muốn có cả một thế kỷ truyện trong một cuốn, đây là lựa chọn đã được xác nhận. Sách do Deborah Treisman biên tập, nhà xuất bản Knopf, bìa cứng dày 1.152 trang, ra mắt ngày 4/2/2025, mã ISBN 9780593801918 [S2].

Về giá và tồn kho, hai nguồn chưa khớp nhau. Trang nhà xuất bản ghi mức khoảng 50 USD [S2], trong khi cửa hàng chính thức của The New Yorker hiện báo hết hàng [S6]. Vì vậy hãy kiểm tra lại giá và số lượng trước khi quyết định mua.

Bảng so sánh: đọc lẻ từng truyện hay mua tuyển tập

Cách đọc nào hợp với bạn phụ thuộc vào ngân sách và thói quen. Bảng dưới đây chỉ ghi những điều các nguồn đã xác nhận.

Tiêu chí	Kho lưu trữ trực tuyến	Thư viện	Tuyển tập in
Chi phí	Không giới hạn cho người đăng ký [S3]	Tùy thư viện	Khoảng 50 USD theo nhà xuất bản, cần kiểm tra lại [S2]
Phạm vi	Mọi số từ 1925 [S3]	Từ 1925 đến nay [S4]	Truyện chọn lọc trong 100 năm, 1.152 trang [S2]
Điều kiện	Cần đăng ký	Tùy tư cách thành viên	Cửa hàng chính thức đang hết hàng [S6]
Hợp với ai	Người muốn tìm đúng một truyện	Người muốn đọc mà chưa mua	Người muốn một cuốn để giữ

Cách chọn truyện đầu tiên theo gu của bạn

Nếu chưa biết bắt đầu từ đâu, hãy chọn theo điều bạn đang muốn đọc. Mỗi gợi ý dưới đây đều lấy từ nguồn đã xác nhận.

• Muốn một truyện kinh điển giữa thế kỷ: “For Esmé—with Love and Squalor” của Salinger, đăng năm 1950 [S1].
• Muốn giọng văn đầu những năm 2000: “What You Pawn I Will Redeem” của Sherman Alexie, năm 2003 [S1].
• Muốn một truyện của thập niên 2010: “Foster” của Claire Keegan, năm 2010 [S1].
• Muốn thử hình thức khác thường: “Black Box” của Jennifer Egan, từng đăng dưới dạng loạt tweet [S5].
• Muốn đọc nhiều thời kỳ trong một cuốn: tuyển tập “A Century of Fiction in The New Yorker” [S2].

Câu hỏi thường gặp

Có truyện nào là “số 1” không?

Không có xếp hạng chính thức nào được xác nhận. Bộ 12 truyện của tòa soạn là tuyển chọn biên tập [S1].

Đọc miễn phí được không?

Tùy điều kiện đăng ký và thư viện của bạn. Kho lưu trữ không giới hạn dành cho người đăng ký [S3], còn thư viện có kho số hóa riêng [S4].

Sách còn hàng không?

Cửa hàng chính thức đang báo hết hàng [S6], còn mức giá khoảng 50 USD là theo trang nhà xuất bản [S2]. Hãy kiểm tra lại trước khi mua.

Danh sách này có cập nhật không?

Tồn kho, giá và điều kiện truy cập có thể thay đổi, nên hãy mở lại các liên kết nguồn để xác nhận.

Bước tiếp theo bạn có thể làm hôm nay

Mở trang “Fiction” của chuyên mục kỷ niệm 100 năm The New Yorker, chọn một trong 12 truyện và đọc ngay hôm nay. Nếu muốn có cả một thế kỷ trong tay, hãy kiểm tra lại tồn kho cuốn tuyển tập trước khi đặt mua.

Tham gia cộng đồng của chúng tôi